TR
EN
365 GÜN ÖYKÜ KİTAPLARINDA TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ
Öz
Bu çalışmanın amacı 365 Gün Öykü Seti içerisindeki kitapları toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında incelemektir. Çalışma nitel araştırma özelliği gösterip kitaplarda toplumsal cinsiyet unsurlarına ne şekilde yer verildiğinin belirlenmesi için doküman incelemesi yapılmıştır. Bu araştırma kapsamında Milli Eğitim Bakanlığınca tüm okul öncesi sınıflarına gönderilen 365 Gün Öykü Seti içerisinden ölçüt örnekleme yöntemine göre kitaplar seçilmiştir. Kitaplarda karekterlerin insan olması ve kadın-erkek rollerinin belirgin şekilde olması ölçüt alınmıştır. Toplumsal cinsiyet unsurlarına daha çok ulaşılabileceği için bu ölçütler kullanılmıştır. Seçilen 37 kitap literatür taranarak ve uzman görüşü alınarak oluşturulan kategorilere göre incelenmiştir. Kitaplarda yer alan olguları ortaya koymak için kitaplarda cinsiyete yer verme durumları, meslekleri, aksesuarları ve eylemleri açısından incelenmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmış veriler derinlemesine incelenmiştir. Araştırma sonucu, toplumsal cinsiyet eşitliğine dair kavramların, geleneksel anlayıştan uzaklaşarak kitaplarda kısmen yer aldığını ortaya koysa da, oransal olarak bakıldığında hala kalıpyargılar barındırdığını göstermektedir. Kadın ve erkek karakter dağılımı, kadın ve erkek karakterlerin mesleğe yer verilme sayısı gibi bulgular eşitlikçi anlayışı yansıtsa da karakterlerin tekrar edilme sıklığı, yapılan eylemler ve renklerin kullanımı gibi alanlarda cinsiyet eşitliğinden uzaklaşıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alpan Özdemir, E. D. (2017). Toplumsal cinsiyet kalıpyargılarının çocuk oyunlarına yansıması. Sanat Dergisi, (31), 80-89.
- Altan Arslan, Ş. (2000). Ders kitaplarında cinsiyetçilik. Ankara: T.C. Devlet Bakanlığı Kadın Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü Yayınları.
- Anderson, D. & Hamilton, M. (2005). Gender role stereotyping of parents in children’s picture books: the invisible father. Sex Roles, 52(3-4), 145-151 https://doi.org/10.1007/s11199-005-1290-8.
- Batmaz, Ö. (2021). Resimli çocuk kitaplarında toplumsal cinsiyet eşitliğine bir bakış. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 1-18.
- Berry, T. & Wilkins, J. (2017). The gendered portroyal of inanimate characters in children’s book. Journal of Children’s Literature, 43(2), 4-15
- Casad, B. J., Franks, J. E., Garasky, C. E., Kittleman, M. M., Roesler, A. C., Hall, D. Y., & Petzel, Z. W. (2021). Gender inequality in academia: Problems and solutions for women faculty in STEM. Journal of neuroscience research, 99(1), 13–23. https://doi.org/10.1002/jnr.24631
- Chen, H., Lyu, D., & Zhu, L. (2025). The effectiveness of social-themed picture book reading in promoting children's prosocial behavior. Frontiers in psychology, 16, 1569925. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1569925
- Dahal, P., Joshi, S.K. & Swahnberg, K.(2022) A qualitative study on gender inequality and gender-based violence in Nepal. BMC Public Health 22, https://doi.org/10.1186/s12889-022-14389-x
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Okul Öncesi Eğitim
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
1 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
17 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 11 Sayı: 1