Araştırma Makalesi

Çocuk yetiştirmede ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması

Cilt: 11 Sayı: 1 3 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Çocuk yetiştirmede ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması

Öz

Aile yapısındaki dönüşüm ve büyük ebeveynlerin çocuk yetiştirme sürecindeki artan rolü, ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumlarını değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir ölçme araçlarına olan gereksinimi ortaya çıkarmıştır. Bu doğrultuda araştırmada Ebeveynlerin Büyük Ebeveynlere Yönelik Tutum Ölçeği (EBEYTÖ)’nün geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda 55 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuştur. Ocak-Şubat 2025 tarihlerinde, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla 298 anne babadan elde edilen verilerle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), 256 anne babadan elde edilen verilerle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Analizler sonucunda 27 maddelik nihai ölçek elde edilmiştir. AFA bulguları, ölçeğin Gelişimsel Destek, Rehberlik ve Reddetme olmak üzere üç faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ve toplam varyansın %55.59’unu açıkladığını göstermiştir. Model DFA ile doğrulanmıştır. Ölçeğin toplam Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı .926; alt faktörler için sırasıyla .907, .897 ve .850 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, EBEYTÖ’nün ebeveynlerin çocuk yetiştirme sürecinde büyük ebeveynlere yönelik tutumlarını belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu söylenebilir. Ölçeğin, büyük ebeveynlerin aktif rol aldığı çocuk yetiştirme sürecine ilişkin araştırmalara ve aile ortamının niteliğini artırmaya yönelik çalışmalara katkı sağlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Gazi Üniversitesi Etik Komisyonu tarafından 24.02.2025 tarihli ve E-77082166-604.01-1179305 sayılı karar doğrultusunda araştırma gerçekleştirilmiştir.

Kaynakça

  1. Ainsworth, M. D. S., Blehar, M. C., Waters, E., & Wall, S. N. (2015). Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation. Psychology Press.
  2. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
  3. Ajzen, I. (2001). Nature and operation of attitudes. Annual Review of Psychology, 52, 27–58. Ajzen, I., & Fishbein, M. (1980). Understanding attitudes and predicting social behavior. Prentice-Hall.
  4. Albarracin, D., & Shavitt, S. (2018). Attitudes and attitude change. Annual Review of Psychology, 69(1), 299–327. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-122216-011911
  5. Altan, S., & Tarhan, S. (2018). Büyükanneden toruna: Yaşamboyu öğrenme sürecinde değer ve beceri aktarımı. Bartın Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 26–42. https://izlik.org/JA23EY93HD
  6. Anderson, L. R., Sheppard, P., & Monden, C. W. (2018). Grandparent effects on educational outcomes: A systematic review. Sociological Science, 5, 114–142. https://doi.org/10.15195/v5.a6
  7. Arpacı, F., & Bekar, A. (2013). Çocukların büyük ebeveynleri ile etkileşimlerine ilişkin görüşleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (29), 11–29. https://izlik.org/JA49CB68NZ
  8. Arslan, A. (2022). Erken çocukluk döneminde çocuğun gelişiminin desteklenmesinde aile. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(4), 1676–1684. https://izlik.org/JA77WZ38JT

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Öncesi Eğitim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

17 Mart 2026

Kabul Tarihi

3 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aslan-Akçer, K., & Kan, A. (2026). Çocuk yetiştirmede ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 11(1), 124-153. https://doi.org/10.37754/ijeces.1912069
AMA
1.Aslan-Akçer K, Kan A. Çocuk yetiştirmede ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması. Genel Bilgi. 2026;11(1):124-153. doi:10.37754/ijeces.1912069
Chicago
Aslan-Akçer, Kamile, ve Adnan Kan. 2026. “Çocuk yetiştirmede ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması”. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi 11 (1): 124-53. https://doi.org/10.37754/ijeces.1912069.
EndNote
Aslan-Akçer K, Kan A (01 Eylül 2026) Çocuk yetiştirmede ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi 11 1 124–153.
IEEE
[1]K. Aslan-Akçer ve A. Kan, “Çocuk yetiştirmede ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması”, Genel Bilgi, c. 11, sy 1, ss. 124–153, Eyl. 2026, doi: 10.37754/ijeces.1912069.
ISNAD
Aslan-Akçer, Kamile - Kan, Adnan. “Çocuk yetiştirmede ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması”. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi 11/1 (01 Eylül 2026): 124-153. https://doi.org/10.37754/ijeces.1912069.
JAMA
1.Aslan-Akçer K, Kan A. Çocuk yetiştirmede ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması. Genel Bilgi. 2026;11:124–153.
MLA
Aslan-Akçer, Kamile, ve Adnan Kan. “Çocuk yetiştirmede ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması”. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, c. 11, sy 1, Eylül 2026, ss. 124-53, doi:10.37754/ijeces.1912069.
Vancouver
1.Kamile Aslan-Akçer, Adnan Kan. Çocuk yetiştirmede ebeveynlerin büyük ebeveynlere yönelik tutumları: Bir ölçek geliştirme çalışması. Genel Bilgi. 01 Eylül 2026;11(1):124-53. doi:10.37754/ijeces.1912069