Erken Çocuklukta Eğitsel Nörobilim Uygulamaları: Sistematik Bir Analiz

Adalet Kandır; Tülay Gül Taşkın Gökçe

doi:10.37754/ijeces.1920074

EN TR

Erken Çocuklukta Eğitsel Nörobilim Uygulamaları: Sistematik Bir Analiz

Öz

Eğitsel nörobilim, ortaya çıkan disiplinler arası bir alan olarak, bilişsel gelişim araştırmaları ile eğitim uygulamaları arasındaki köprüyü kurarak erken çocukluk eğitimi alanına değerli katkılar sunmaktadır. Bu çalışma, 2020-2025 yılları arasında SSCI kapsamındaki dergilerde yayımlanan, nörobilim temelli eğitsel müdahalelere odaklanan ampirik araştırmaların sistematik içerik analizini sunmaktadır. Web of Science veri tabanında “Educational Neuroscience” ve “Neuroscience and Education” anahtar kelimeleri kullanılarak ulaşılan çalışmalar doğrultusunda yapılan analiz, bilişsel, duygusal ve sosyal gelişim, öğretmen eğitimi ve müfredat tasarımı gibi tematik eğilimleri ortaya koymaktadır. Bu makale, mevcut bilgi birikimini sentezlemenin ötesine geçerek, eğitsel nörobilim bulgularının erken çocukluk eğitimine uygulanmasında karşılaşılan temel boşlukları belirlemekte ve politika ile uygulamalara yönelik kanıta dayalı çıkarımlar sunmaktadır. Elde edilen bulgular, gelişim temelli ve nörobilimsel verilerle desteklenen bir pedagojinin biçimlenmesine katkı sağlamayı ve nörobilim ile eğitim arasındaki kuramsal tartışmalara yeni bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma kapsamında herhangi bir kurum, kuruluş ya da fon sağlayıcıdan maddi, teknik veya akademik destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma, kamuya açık akademik kaynakların doküman analizi yöntemiyle incelenmesine dayanmaktadır. Bu nedenle etik kurul onayı gerekmemektedir.

Kaynakça

Baker, J. K., Fenning, R. M., Erath, S. A., Baucom, B. R., Messinger, D. S., Moffitt, J., Kaeppler, A., & Bailey, A. (2020). Respiratory sinus arrhythmia, parenting, and externalizing behavior in children with autism spectrum disorder. Autism, 24(1), 109–120. https://doi.org/10.1177/1362361319848525
Blair, C. (2002). School readiness: Integrating cognition and emotion in a neurobiological conceptualization of children's functioning at school entry. American Psychologist, 57(2), 111–127. HYPERLINK "https://doi.org/10.1037/0003-066X.57.2.111" https://doi.org/10.1037/0003-066X.57.2.111
Bowers, J. S. (2016). The practical and principled problems with educational neuroscience. Psychological Review, 123(5), 600–612. https://doi.org/10.1037/rev0000027
Brown, E. D., Blumenthal, M. A. ve Allen, A. A. (2022). The sound of self-regulation: Music program relates to an advantage for children at risk. Early Childhood Research Quarterly, 60, 126-136.
Bruer, J. T. (1997). Education and the brain: A bridge too far. Educational Researcher, 26(8), 4–16. HYPERLINK "https://doi.org/10.3102/0013189X026008004" https://doi.org/10.3102/0013189X026008004
Campbell, S. R. (2011). Educational Neuroscience: Motivations, methodology, and implications. Educational Philosophy and Theory, 43(1), 7-16.
Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64(1), 135–168. HYPERLINK "https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750" https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750
Dündar-Coecke, S. (2021). Nöromodülasyon: Eğitim ve nörobilim kavşağından geleceğe bakış. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(1), 542-567.

Elo, S. ve Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107-115. HYPERLINK "https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x" https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
Farah, M. J. (2018). Socioeconomic status and the brain: Prospects for neuroscience-informed policy. Nature Reviews Neuroscience, 19(7), 428–438. https://doi.org/10.1038/s41583-018-0023-2
Frei-Landau, R., Grobgeld, E. ve Guberman, R. (2023). Implementing digital neuroscience in special-needs-teacher education: exploring student-teachers’ multifaceted learning outcomes related to teaching children with neurodevelopmental disorders. Frontiers in Psychology, 14, 1232315.
Goswami, U. (2006). Neuroscience and education: From research to practice? Nature Reviews Neuroscience, 7(5), 406–413. HYPERLINK "https://doi.org/10.1038/nrn1907" https://doi.org/10.1038/nrn1907
Göçen, S. (2020). Açık ve uzaktan öğrenmede dijital ikiz teknolojisinin kullanımına ilişkin bir değerlendirme. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(4), 155-173.
Grabell, A. S., Huppert, T. J., Fishburn, F. A., Li, Y., Hlutkowsky, C. O., Jones, H. M., ... ve Perlman, S. B. (2019). Neural correlates of early deliberate emotion regulation: Young children’s responses to interpersonal scaffolding. Developmental Cognitive Neuroscience, 40, 100708.
Gürlek, Y., Bozkoyun, E., Ulutürk, M. ve Zeyrekgündüz, F. (2023). Yapay zekanın eğitime etkileri ve uygulamaları. International Journal of Original Educational Research, 1(1), 25-132.
Hackman, D. A. ve Farah, M. J. (2009). Socioeconomic status and the developing brain. Trends in Cognitive Sciences, 13(2), 65–73. https://doi.org/10.1016/j.tics.2008.11.003
Housman, D. K. (2017). The importance of emotional competence and self-regulation from birth: A case for the evidence-based emotional cognitive social early learning approach. International Journal of Child Care and Education Policy, 11(1), 13.
Howard-Jones, P. (2014). Neuroscience and education: Myths and messages. Nature Reviews Neuroscience, 15(12), 817–824. HYPERLINK "https://doi.org/10.1038/nrn3817" https://doi.org/10.1038/nrn3817
Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology. (4th ed.) Sage Publications.
Martin, R. E. ve Ochsner, K. N. (2016). The neuroscience of emotion regulation development: Implications for education. Current Opinion in Behavioral Sciences, 10, 142-148.
Martinez‐Lincoln, A., Burgess, R. C. ve Cutting, L. E. (2024). Equity and representation in educational neuroscience: Addressing underrepresented populations in brain research. Mind, Brain, and Education, 18(1), 17–30. HYPERLINK "https://doi.org/10.1111/mbe.12345" https://doi.org/10.1111/mbe.12345
Mayring, P. (2014). Qualitative content analysis: Theoretical foundation, basic procedures and software solution. Klagenfurt. https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-395173
McClelland, M. M. ve Tominey, S. L. (2015). Stop, think, act: Integrating self-regulation in the early childhood classroom. Routledge.
Ng, B. L. L. (2023). The neuroscience of emotion and intrinsic motivation. W. L. D. Hung (Ed.), Applying the science of learning to education: An insight into the mechanisms that shape learning (ss. 79-97). içinde Springer Nature Singapore.
Rucinski, C. L., Brown, J. L. ve Downer, J. T. (2018). Teacher–child relationships, classroom climate, and children’s social-emotional and academic development. Journal of Educational Psychology, 110(7), 992–1004. HYPERLINK "https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/edu0000240" \t "_blank" https://doi.org/10.1037/edu0000240
Shiwlani, A., Hasan, S. U. ve Kumar, S. (2024). Artificial intelligence in neuroeducation: A systematic review of AI applications aligned with neuroscience principles for optimizing learning strategies. Journal of Development and Social Sciences, 5(4), 578-593.
Shonkoff, J. P. ve Phillips, D. A. (Eds.). (2000). From neurons to neighborhoods: The science of early child development. National Academy Press. https://doi.org/10.17226/9824
Strauss, A. ve Corbin, J. (1998). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (2. Baskı). Sage Publications.
Şereflioğlu, Y. T. ve Mocan, D. K. (2021). Türkiye’de eğitsel nörobilim (eğitimsel sinirbilim) konusunda yapılmış araştırmaların analizi. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 6(2), 468-480.
Taylor, Z. E., Eisenberg, N. ve Spinrad, T. L. (2015). Respiratory sinus arrhythmia, effortful control, and parenting as predictors of children’s sympathy across early childhood. Developmental Psychology, 51(1), 17.
Temiz, N. ve Yılmaz, B. (2021). Türkiye’de ilk ve orta öğretimde özel gereksinimli öğrencilere yönelik eğitim politikalarının incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 35(1), 104-131.
Tokuhama-Espinosa, T. (2012). What neuroscience says about personalized learning. Educational Leadership, 69(5), 1-4.
Zadina, J. (2014). Multiple pathways to the student brain: Energizing and enhancing instruction. John Wiley ve Sons.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Öncesi Eğitim

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Adalet Kandır
0000-0002-9917-2587
Türkiye

Tülay Gül Taşkın Gökçe ^*
0000-0001-9250-1213
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

31 Mart 2026

Kabul Tarihi

13 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.37754/ijeces.1920074

IZ

https://izlik.org/JA75BU87EL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kandır, A., & Taşkın Gökçe, T. G. (2026). Erken Çocuklukta Eğitsel Nörobilim Uygulamaları: Sistematik Bir Analiz. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 11(1), 84-99. https://doi.org/10.37754/ijeces.1920074

Erken Çocuklukta Eğitsel Nörobilim Uygulamaları: Sistematik Bir Analiz

Educational Neuroscience Applications in Early Childhood: A Systematic Analysis

Abstract

Keywords

Erken Çocuklukta Eğitsel Nörobilim Uygulamaları: Sistematik Bir Analiz

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster