Özel Öğrenme Güçlüğünde Aile ve Duygusal Süreçler

Gül Kadan

Özel Öğrenme Güçlüğünde Aile ve Duygusal Süreçler

Öz

Her canlı bir aile içinde dünyaya gelmekte, kişiliğini, geleceğini bu aileye göre şekillendirmektedir. Toplumun en temel birimi olan aile ise yeni yaşantıları biçimlendirmede önemli bir güç olarak ele alınmaktadır. Bu kapsamda ailedeki tüm bireyler rol ve sorumluluklarını en iyi oranda yerine getirdiği anda bu güç etkin hale gelebilecektir. Bireylerin rol ve sorumluluklarını yerine getirmede önemi yadsınamayacak olan şey ise duygusal durumlarıdır. Nitekim ailede yaşanabilecek duygusal problemler işlevselliğe de büyük oranda zarar verebilmektedir. Bu duygusal problemlerden biri de aileye katılan özel gereksinimli olan bireylerdir. Özel gereksinimli birey, ailedeki tüm dengelerin yeniden şekillendirilmesini, bu durum ise duygusal zorlanmaları beraberinde getirebilmektedir. Bu düşünceler altında araştırmada özel gereksinim türlerinden biri olan özel öğrenme güçlüğü olan çocuklar ve bu çocukların ailelerinin yaşamış oldukları duygusal süreçlerin incelenmesi ve ailelere önerilerin sunulması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akgün, R. ve Gökçearslan Çiftçi, E. (2010). Engelli çocuğa sahip ailelerde güçlendirme yaklaşımı ve sosyal destek. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi,10 (1-2), 23-35
Akkök, F. (2003). Farklı özelliklere sahip çocuk aileleri ve ailede yapılan çalışmalar. A. Ataman (Ed.) Özel gereksinimli çocuklar ve özel eğitime giriş. İçinde (s. 119-139). Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
Alexander, A. W. ve Slinger, A.M. (2004). Current status of treatments for dyslexia: Critical review. Journal of Child Neurology, 19(10), 744-758.
Alkan- Ersoy, Ö. (2013). Özel gereksinimi olan çocukların aileleri ile yapılan çalışmalar. Z. F. Temel (Ed.). Aile eğitimi ve erken çocukluk eğitiminde aile katılımı çalışmaları. İçinde (s. 406-435). Ankara: Anı Yayıncılık.
Altın, T. ve Uzuner, F.G. (2016). Sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin eğitimine yönelik görüşleri. The Journal of Academic Social Science Studies, 44, 33-49.
Antshel, K.M. ve Joseph, R.G. (2006). Maternal stress in nonverbal learning disorder: A comparison with reading disorder. Journal of Learning Disabilities, 39(3), 194-205.
Aral, N. ve Gürsoy, F. (2011). Özel eğitim gerektiren çocuklar ve özel eğitime giriş. İstanbul: Ya- Pa Yayınları.
Arslantaş, H. ve Adana, F. (2011). Şizofreninin bakım verenlere yükü. Psikiyatrik Güncel Yaklaşımlar, 3(2), 251-277.

Atagün, M.İ., Devrim- Balaban, Ö., Atagün, Z., Elagöz, M. ve Özpolat, A.Y. (2011). Kronik hastalarda bakım veren yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(3), 513-552.
Atalay, Ö.D. (2013). Özgül öğrenme güçlüğü tanılı çocuğa sahip annelerin algılanan sosyal destek düzeylerinin ve stresle başa çıkma tutumlarının incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Bilim Üniversitesi, İstanbul. Babaroğlu, A. (2018). Çocuk psikolojisi ve ruh sağlığı. Ankara: Vize Yayınları.
Batum, P. (2007). Öğrenme bozukluklarında ebeveyn kabulü-reddi ile içselleştirme ve dışsallaştırma sorunlarının incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Bee, H. ve Boyd, D. (2009). Çocuk gelişim psikolojisi. (Çev. O. Gündüz). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Bonifacci, P., Mantuschi, M., Lami, L. ve Snowling, M.J. (2013). Parents of children with dyslexia: Cognitive, emotional and behavioral profile. Dyslexia, 20, 175-190.
Bonifacci, P., Storti, M., Tabia, V. ve Suardi, A. (2016). Specific learning disorders: A look inside children’s and parents’ psychological well- being and relationships. Journal of Learning Disabilities, 49(5), 532-545.
Boyd, B, A. (2002). Examining the relation ship between stress and lack of social support in mothers of children with autism. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities, 17(4), 208-215.
Büyükçakmak, Ö. (2015). Özgül öğrenme güçlüğü tanısı almış çocukların ebeveynleri ile özgül öğrenme güçlüğü tanısı almamış çocukların ebeveynlerinin duygu dışa vurumları ve anksiyete düzeylerinin karşılaştırılması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
Chou KR. (2000). Caregiver burden: a concept analysis. J Pediatr Nurs 15: 398– 407.
Cuzzocrea, F.,Murdaca, A. M., Costa, S., Filippello, P. ve Larcan, R. (2016). Parental stres, coping strategies and social support in families of children with a disability. Child Care in Practice, 22(1), 3-19.
Craig, F., Opperto, F.F., De Giacomo, A., Margari, L., Frolli, A., Conson, M., Ivagnes, S., Monoca, M. ve Margari, F. (2016). Parenting stress among parents of children with neurodevelopmental disorders. Psychiatry Research, 242. 121-129.
Çen, S. ve Aytaç, B. (2017). Eco-cultural perspective in learning disability: Family support resources, values, child problem behavior. Learning Disability Quarterly, 40(2), 114-127.
Çengelci, B. (2009). Otizm ve down sendromlu çocuğa sahip annelerin kaygı, umutsuzluk ve tükenmişlik duygularının karşılaştırılması. Ege Eğitim Dergisi, 10(2), 1-23.
Doğan, H. (2012). Özel öğrenme güçlüğü riski taşıyan 5- 6 yaş çocukları için uygulanan erken müdahale eğitim programının etkisinin incelenmesi. Yayınlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Doğan, H. (2018). Özgül öğrenme güçlüğü gösteren çocuklar. N. Aral ve F. Gürsoy (Eds.). Özel gereksinimli çocuklar ve eğitimleri: Özel gereksinimli çocuklar. İçinde (s. 46-65). Ankara: Hedef Yayınları.
Dyson, L. (2010). Unanticipated effects of children with learning disabilities on their families. Learning Disability Quarterly, 33(1), 43-55.
Elemek, M.A. (2008). Örenme bozukluğu olan çocuklarda benlik saygısının ve kaygı durumunun incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Ginieri- Coccossis, M., Ratsiko, V., Skevington, S., Papaevangelou, S., Malliori, M., Thomas, V. ve Kokkevi, A. (2013). Quality of life in newly diagnosed children with specific learning disabilities (SpLD) and differences from typically developing children: A study of child and parent reports. Child Care, Health and Development, 39(4), 581-591.
Girli, A. (1995). Normal zekalı kardeşlerin zihinsel engelli kardeşe yönelik kabul düzeylerinin belirlenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
Grad, J. Ve Sainsbury, P. (1963). Mental illness and family. Lancet,1, 544-547.
Gürhopur, T.F. ve Dalgıç, İ. A. (2017). Family burden among parents of children with intellectual disability. Journal of Psychiatric Nursing, 8(1), 9-16.
Hetherington, E.M. (1988). Parents, children and siblings: Six years after divorce. R. A. Hinde ve J. Stevenson-Hinde (Eds.), Relationships within families: Mutual influences In. (pp. 311-331). Oxford, UK: Clarendon.
Howe, N., Aquan- Assee, J., Bukowski, W.M., Lehoux, P.M. ve Rinaldi. C.M. (2001). Siblings as confidents: Emotional understanding, relationship warmth and sibling self- disclosure. Social Development, 10(4), 439-454. Houtrow AJ ve Okumura MJ. (2011). Pedıatrıc mental health problems and assocıated burden on famılıes. Vulnerable Child Youth Stud 6: 222–33.
Kamenapoulou, L. (2012). A study on the inclusion of deafblind young people in mainstream schools: Key findings and implications for research and practice. British Journal of Special Education, 39(3), https://nasenjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1467-8578.2012.00546.x.
Karende, S., Bhosrekar, K., Kulkami, M. ve Thakker, A. (2009). A health related quality of life of children with newly diagnosed specific learning disability. Journal of Tropical Pediatrics, 55(3), 160-169.
Karende, S. ve Kulkarni, S. (2009). Quality of life of parents of children with newly diagnosed specific learning disability. Journal of Postgraduate Medicine, 55(2), 97-103.
Karende, S. ve Kuril, S. (2011). Impact of parenting practices on parent-child relationships in children with specific learning disability. J. Postgrad Med., 6(57), 20-30.
Kenny, K. ve McGilloway, S. (2007). Caring for children with learning disabilities: An exploratory study of potential strain and coping. British Journal of Learning Disabilities, 35(4), 221-228.
Koçkar, A. (2006). Parental acceptance-rejection, self esteem and psychological adjustment: Children with learning disabilities as compared to children with insülin dependent diabetes mellitus. Yayınlanmamış doktora tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
Korkmazlar, Ü. ve Sürücü, Ö. (2007). Öğrenme bozuklukları. A. A. Soykan ve T. Y. Işık (Eds.). Çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları. İçinde (s. 307-326). İstanbul: Golden Print.
Kurdoğlu, F. (2001). Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve özgül öğrenme güçlüğü. A. Soykan- Aysev (Ed.). Özgül öğrenme bozukluğunda tanı değerlendirme. İçinde (s. 43-55). Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
Kurtbeyoğlu, Z. ve Yıldız- Demirtaş, V. (2020). Özel öğrenme güçlüğü tanılı çocuğu olan anne-babaların algılanan sosyal destek ve depresyon düzeyleri. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 50, 228-242.
Lardieri, L.A., Blacher, J. ve Swanson, H.L. (2000). Sibling relationships and parent stress in families of children with and without learning disabilities. Learning Disability Quart. 23(2), 105-116.
Lu, M., Yang, G., Skora, E., Wang, G., Cai, Y., Sun, Q. ve Li, W. (2015). Self-esteem, social support, and life satisfaction in Chinese parents of children with autism spectrum disorder. Research in Autism Spectrum Disorders, 17, 70-77 Metin, N. (2018). Özel gereksinimli çocuğun aileye katılımı. N. Metin (Ed.) Özel gereksinimli çocuklar. İçinde (s. 15-39). Ankara: Anı Yayıncılık.
Mooney, L.R. (2011). Inclusive education for students with severe disabilities: Illuminating the issues, gradaute division of educational research. Calgary: Alberta.
Öngören, S. ve Yılmaz, E. (2018). Rastlantısal krizler. K. Tepeli ve E. Durualp (Eds.). Aile yaşam döngüsü. İçinde (s. 288-328). Ankara: Hedef Yayınları.
Reid, G. (2016). Dyslexia: A practitioner’s handbook. US: John Wiley& Sons
Rohner, R.P. ve Britner, P.A. (2002). Worldwide mental health correlates of parental acceptance- rejection: Review of cross cultural and intracultural evidence. Cross cultural research. Sage Journals, 36(1), 16-47.
Rohner, R.P. ve Khaleque, A. (2005). Handbook fort he study of parental acceptance- rejection starts. CT: Rohner Research Publication.
Rohner, R.P. (2016). Introduction to interpersonal acceptance- rejection theory (IPARTHEORY). Online readings in psychology and culture 6(1), 1-40.
Simon, A. ve Easvaradoss, V. (2015). Caregiver burden in learning disability. The International Journal of Indian Psychology, 2(3), 86-90.
Snowling, M. (2005). Specific learning difficulties. The Medicine Publishing Company Psychiatry, 4(9), 110-113.
Steele, M.M. (2004). Making the case for early identification and intervention for yung children at risk for learning disabilities. Early Childhood Education Journal, 32(2), 75-79.
Stoneman, Z. (2001). Supporting positive sibling relationships during childhood. Mental Retardation and Developmental Disabilities Research Reviews, 7(2), 134-142.
Şentürk, M. ve Varol Saraçoğlu, G. (2013). Eğitilebilir zihinsel, bedensel engelli çocuğa sahip olan ve olmayan annelerin aileden algıladıkları sosyal destek ile depresyon düzeylerinin karşılaştırılması. International Journal of Basic and Clinical Medicine, 1(1), 40- 49.
Tepeli, K. (2018). Ailenin tanımı, türleri ve işlevleri. K. Tepeli ve E. Durualp (Eds.). Aile yaşam döngüsü. İçinde (s. 14-38). Ankara: Hedef Yayınları.
Truesdale- Kennedy, M., McConkey, R., Ferguson, P. ve Roberts, P. (2006). An evaluation of a family-centered support service for children with a significant learning disability. Child Care in Practice, 12(4), 377-390.
URL,1: https://orgm.meb.gov.tr/www/kitapciklar/icerik/1578. Er. Tar. 09.05.2021
Weiss ,M.J.(2002). Hardiness and social support as predictors of stress in mother softypical children, children with autism, and children with mental retardation. Autism, 6, 115-30.
Yates, A. (2012). Supporting parents of young children with severe disabilities: An action research study. Dissertation doctoral thesis, Fielding Graduate University.
Yıldırım- Sarı, H. ve Başbakkal, Z. (2007). Zihinsel yetersiz çocuğu olan aileler için aile yükü değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 11(3), 86-95.
Yıldırım, E.E. ve Başkaya, V.A. (2012). İnmeli hastalara bakım verenlerin yükü ve yükü etkileyen faktörler. Nöropsikiyatri Arşivi, 50(2), 169-174.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Gül Kadan ^*
0000-0002-1430-8714
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Şubat 2022

Gönderilme Tarihi

10 Eylül 2021

Kabul Tarihi

27 Şubat 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA78XC57PE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kadan, G. (2022). Özel Öğrenme Güçlüğünde Aile ve Duygusal Süreçler. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 7(1), 43-60. https://izlik.org/JA78XC57PE